ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် ရိုဟင်ဂျာနေရပ်ပြန်ရေး ပူးပေါင်းမှု တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာတို့သည် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး တိုးချဲ့ရန်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရေကြောင်းဆက်သွယ်မှု တိုးတက်စေရန်နှင့် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ နေရပ်ပြန်နိုင်မည့် အခြေအနေများ ဖန်တီးရေးကို ဆက်လက်ကြိုးပမ်းရန် သဘောတူခဲ့ကြကြောင်း ဩဂုတ် ၂ ရက်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ခန်းဒါကာ အဗ္ဗဒူလ် မွတ်တာဒီရ် (Khandaker Abdul Muqtadir) နှင့် မြန်မာသံအမတ် ကျော်စိုးမိုး (Kyaw Soe Moe) တို့ တွေ့ဆုံပြီးနောက် တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ပြုလုပ်သည့် တွေ့ဆုံမှု၌ သွင်းကုန်-ပို့ကုန်အခွင့်အလမ်းများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ LNG တင်သွင်းရေး၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးနှင့် တိုက်ရိုက်ရေကြောင်းချိတ်ဆက်မှုတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ရိုဟင်ဂျာအရေးကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က အစောပိုင်း၊ ဆန္ဒအလျောက်၊ ဘေးကင်းလုံခြုံ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိပြီး ရေရှည်တည်တံ့သည့် နေရပ်ပြန်ရေးအတွက် ထင်ရှားမြင်သာသည့် တိုးတက်မှု လိုအပ်ကြောင်း အလေးထားခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းမှု တိုးချဲ့လို

ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး မွတ်တာဒီရ် (Muqtadir) က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် အပြန်အလှန်လေးစားမှု၊ ယုံကြည်မှုနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် ဆက်ဆံရေး တိုးမြှင့်ရန် ကတိပြုထားကြောင်း ပြောသည်။

“ပထဝီဝင်နီးကပ်မှုနဲ့ ရှိပြီးသားအလားအလာတွေကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးကို ထပ်မံတိုးချဲ့နိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကုန်သွယ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နယ်စပ်ချိတ်ဆက်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများအကြား ပူးပေါင်းညှိနှိုင်း၍ ဆက်လက်သုံးသပ်သွားမည်ဟုလည်း ပြောသည်။

နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်ဖွင့်ရန် မြန်မာဘက် စိတ်ဝင်စား

သံအမတ် ကျော်စိုးမိုး (Kyaw Soe Moe) က နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး ပိုမိုတိုးချဲ့လိုကြောင်းနှင့် နှစ်ရှည်ရပ်ဆိုင်းထားသည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုကြောင်း ပြောသည်။

လိုအပ်ပါက နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှုကို အကန့်အသတ်ဖြင့် သို့မဟုတ် ယာယီပုံစံဖြင့် ပထမဦးစွာ ပြန်လည်စတင်နိုင်ကြောင်းလည်း အကြံပြုခဲ့သည်။

နှစ်ဖက်သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ငါးလုပ်ငန်းထုတ်ကုန်များ၊ ဆန်၊ ဆေးဝါးနှင့် အေးခဲအစားအစာများ ကုန်သွယ်မှု တိုးမြှင့်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း (Business-to-business) ဆက်ဆံရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်းများအကြား တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်မှု အားကောင်းစေရန်လည်း အလေးထားခဲ့ကြသည်။

တိုက်ရိုက် ရေကြောင်းဆက်သွယ်မှု မြှင့်တင်လို

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာတို့သည် တိုက်ရိုက်ရေကြောင်းနှင့် သင်္ဘောလိုင်းချိတ်ဆက်မှု တည်ထောင်ရေး အရေးကြီးကြောင်းလည်း သဘောတူခဲ့ကြသည်။

သက်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို အမြန်ဆုံး အပြီးသတ်ရေး ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ရေကြောင်းချိတ်ဆက်မှုက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်နှင့် အချိန်ကို လျှော့ချနိုင်သကဲ့သို့ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု တိုးလာစေနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

ပုံမှန်အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများနှင့် ပူးတွဲကော်မတီအစည်းအဝေး (joint committee meeting) များ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန်လည်း သဘောတူခဲ့ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် ပူးတွဲအစည်းအဝေးကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ကျင်းပနိုင်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (LNG) နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလည်း ဆွေးနွေး

တွေ့ဆုံမှုတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ အရည်ပျော်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ( liquefied natural gas (LNG) တင်သွင်းနိုင်ရေးနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ဒေသတွင်း စွမ်းအင်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးရွေးချယ်စရာများ တိုးချဲ့ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန် စွမ်းအင်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးချိတ်ဆက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးတွင် ပိုမိုအရေးကြီးလာနေသည်။

သို့သော် မူရင်းအကြောင်းအရာတွင် အပြီးသတ်သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် အကောင်အထည်ဖော်မည့် အချိန်ဇယားကို မဖော်ပြထားပေ။

ရိုဟင်ဂျာနေရပ်ပြန်ရေး အဓိကကိစ္စအဖြစ် ဆက်ရှိ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ခိုလှုံနေသည့် ရိုဟင်ဂျာများ နေရပ်ပြန်ရေးသည် တွေ့ဆုံမှု၏ အဓိကအပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆက်ရှိခဲ့သည်။

သံအမတ် ကျော်စိုးမိုး က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်မှ ပေးပို့ထားသည့် နေရပ်ပြန်ရေးစာရင်းများကို မြန်မာဘက်က ဆက်လက်စိစစ်နေကြောင်း ပြောသည်။

လုံခြုံရေးအခြေအနေနှင့် မြေပြင်အခြေအနေ ပိုမိုသင့်လျော်လာပါက လိုအပ်သည့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်မည်ဟုလည်း ဆိုသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကမူ ရိုဟင်ဂျာများ အစောပိုင်း၊ ဆန္ဒအလျောက်၊ ရေရှည်တည်တံ့ပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ပြန်နိုင်ရေးအတွက် လုံခြုံသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဖန်တီးရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးထားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် နေရပ်ပြန်ရေးကိစ္စတွင် ထိရောက်ပြီး လူမြင်သာသည့် တိုးတက်မှု ရရှိရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရိုဟင်ဂျာအရေး တစ်ပြိုင်နက် ကိုင်တွယ်

ယခုတွေ့ဆုံမှုသည် ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်း မဖြေရှင်းနိုင်သေးသော်လည်း မြန်မာနှင့် လက်တွေ့စီးပွားရေးဆက်ဆံမှု ဆက်လက်ထားလိုသည့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ ရပ်တည်ချက်ကို ပြသနေသည်။

ဒါကာအတွက် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရေကြောင်းဆက်သွယ်မှုနှင့် နယ်စပ်ချိတ်ဆက်ရေး တိုးတက်လာခြင်းက စီးပွားရေးအကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း ရိုဟင်ဂျာနေရပ်ပြန်ရေးသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ အထိခိုက်လွယ်ဆုံး ကိစ္စများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဆက်ရှိနေသည်။

ရေရှည်တည်တံ့သည့် နေရပ်ပြန်ရေးအတွက် စာရင်းစိစစ်မှုတစ်ခုတည်း မလုံလောက်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း လုံခြုံရေး၊ အခွင့်အရေးနှင့် ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်မည့် အခြေအနေများအပေါ် ယုံကြည်စိတ်ချရသည့် အာမခံချက်များ လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

တာဝန်ရှိသူများ တွေ့ဆုံပွဲ တက်ရောက်

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းရေးမှူး မိုဟာမတ် အာတာရ် ရာမန် ခန်း )Secretary Md Ataur Rahman Khan)၊တွဲဘက် အတွင်းရေးမှူး (FTA) အာယာရှာ အက်တာ (Additional Secretary (FTA) Ayesha Akter) နှင့် မြန်မာသံရုံး အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် မြတ်လွင် (Counsellor Myat Lwin )တို့လည်း တွေ့ဆုံပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

နှစ်ဖက်သည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးတိုးတက်ရေးအတွက် ပုံမှန်ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ရိုဟင်ဂျာနေရပ်ပြန်ရေးကိုလည်း နှစ်နိုင်ငံအဓိကအစီအစဉ်တွင် ဆက်လက်ထားရှိမည်ဟု သဘောတူခဲ့ကြသည်။