မြန်မာစစ်တပ်သည် ရွေးကောက်ပွဲတစ်ရပ်ကို စီမံပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ်၊ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုသို့ ဦးတည်နေသည်ဟု ယူဆသူများရှိလာသည်။ သို့သော် ယင်းသည် အမှန်တကယ် မဟုတ်ပါ။ အောက်ခံအခြေအနေများတွင် ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းသည် တိုးတက်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး အန္တရာယ်ပိုမိုကြီးမားသည့် အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲနေသည်။
အာရကန်ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားအစည်းအရုံး (Arakan Rohingya National Organisation (ARNO) မှ ထုတ်ပြန်သော မူဝါဒအကျဉ်းချုပ်တစ်ရပ်က အပြင်းအထန် သတိပေးထားသည် — မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် မူဝါဒများတွင် ယခင်ယူဆချက်များသည် ယခုအခါ မသင့်လျော်တော့ကြောင်း။
အမှန်တကယ်အခြေအနေ: ပြောင်းလဲမှုမဟုတ်၊ ခွဲခြားမှု
ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်နေသူတစ်ဦးတည်း မရှိတော့ပါ။
ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် — ရိုဟင်ဂျာများ၏ မူလနေရပ် — နယ်မြေအများစုသည် စစ်အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မှ လွတ်မြောက်ပြီး ရက္ခိုင့်တပ်မတော် (Arakan Army) ၏ လက်တွေ့အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသည်။
ဤအခြေအနေသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လုံခြုံရေး၊ အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ခံမှုတို့ကို အာမခံပေးနိုင်သော အာဏာတစ်ခုတည်း မရှိတော့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရိုဟင်ဂျာများအတွက်၊ ယင်းသည်
-
-
-
- အကြမ်းဖက်မှုများကို ဆက်လက်ခံစားရခြင်း
- လှုပ်ရှားသွားလာခွင့် ကန့်သတ်မှုများ
- ဥပဒေတရားအရ မမြင်သာမှု
-
-
တို့အဖြစ် ထင်ဟပ်နေသည်။
ဥပဒေ: စာရွက်ပေါ်တွင် ခိုင်မာသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အားနည်း
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေအရ တာဝန်ခံမှုအခြေခံသည် ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (International Court of Justice) တွင် ဆောင်ရွက်နေသော အမှုသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း (Genocide Convention) အပေါ် အခြေခံထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံအား ထပ်မံထိခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် သက်သေအထောက်အထားများ ထိန်းသိမ်းရန် အမိန့်များ ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ထို့အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (International Criminal Court) တွင်လည်း တာဝန်ရှိသူများအပေါ် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအရ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ဆောင်ရွက်နေသည်။
သို့သော် ဥပဒေရှိသော်လည်း အကောင်အထည်ဖော်မှုမရှိပါက ယင်းသည် တရားမျှတမှု မဟုတ်ဘဲ အချိန်ရွှေ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
အန္တရာယ်: အခွင့်အရေးမရှိဘဲ ပြန်လည်နေထိုင်ရေး
ယနေ့ အန္တရာယ်အကြီးမားဆုံးနေရာမှာ ပြန်လည်နေထိုင်ရေး ဆွေးနွေးမှုများဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် (Bangladesh) တွင် ရှိနေသော ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် သန်းချီအား မြန်မာနိုင်ငံ (Myanmar) သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရန် ဖိအားများ တိုးလာနေသည်။
သို့သော် အခွင့်အရေးမရှိဘဲ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းသည် ဖြေရှင်းချက် မဟုတ်ဘဲ ပြဿနာကို ထပ်မံဖြစ်ပေါ်စေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
လုံခြုံပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ပြန်လည်နေထိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်ချက်များမှာ
-
-
-
- နိုင်ငံသားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း
- လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်
- လုံခြုံရေးအာမခံချက်
- လွတ်လပ်သော စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု
-
-
တို့ ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်တွင် ယင်းအခြေအနေများ မရှိသေးပါ။
ဒေသနှင့် ကမ္ဘာ: အာဆီယံ (ASEAN) ၏ ကန့်သတ်ချက်များ
အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း (Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) သည် ယခုအချိန်ထိ ထိရောက်သော တုံ့ပြန်မှု မပြုလုပ်နိုင်သေးပါ။
မစွက်ဖက်ရေး မူဝါဒနှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ကွဲပြားမှုများကြောင့်
-
-
-
- အကြမ်းဖက်မှုများ မရပ်တန့်နိုင်
- လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ မရောက်ရှိနိုင်
- နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းချက် မရရှိနိုင်
-
-
ဟု ဖြစ်နေသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ၏ မျက်နှာဖုံး
စစ်အစိုးရ၏ ရွေးကောက်ပွဲအစီအစဉ်သည် ဒီမိုကရေစီသို့ ဦးတည်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ စစ်အာဏာကို နိုင်ငံရေးအာဏာအဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ပြရန် ကြိုးပမ်းမှုသာ ဖြစ်သည်။
ထိုရွေးကောက်ပွဲသည်
-
-
-
- ဆန့်ကျင်ရေးကို ဖယ်ရှားထားခြင်း
- အကြမ်းဖက်မှုများအောက်တွင် ကျင်းပခြင်း
- လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုကို မဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း
-
-
တို့ကြောင့် ယင်းကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းသည် အပြစ်မခံခြင်းကို တည်မြဲစေနိုင်သည်။
ဘာများ ပြောင်းလဲသင့်သနည်း
ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းလိုပါက—
ပထမအချက် — အမှန်တကယ်အခြေအနေများကို လက်ခံရမည်
ဒုတိယအချက် — အခွင့်အရေးကို အရေးပေးရမည်
တတိယအချက် — အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဖိအားများကို ပြန်လည်တိုးမြှင့်ရမည်
နိဂုံးချုပ်: ပြဿနာသည် ဆက်လက်ပြောင်းလဲနေဆဲ
ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် မပြီးဆုံးခဲ့ပါ။ ယနေ့အချိန်တွင် ယင်းသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ပုံစံဖြင့် ဆက်လက်ရှိနေသည်။
ယနေ့ အန္တရာယ်အကြီးမားဆုံးမှာ — မျက်နှာဖုံးသာဖြစ်သော “ပုံမှန်ဖြစ်လာမှု” ကို တိုးတက်မှုဟု ယူဆခြင်း ဖြစ်သည်။
ရိုဟင်ဂျာများ၏ အထောက်အထားကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ အခွင့်အရေးများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေအရ တာဝန်ခံမှုကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း မရှိသေးသရွေ့—
“ပုံမှန်ဖြစ်လာမှု” သည် အန္တရာယ်ရှိသော မျက်နှာဖုံးတစ်ခုသာ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည်။
