ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း မောင်တောမြို့နယ်ရှိ ကြိမ်ချောင်းနှင့် ကျီးကန်းပြင်ကြား ကားလမ်းတစ်လျှောက် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းနေရာများတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) က စစ်ဘေးရှောင် ရခိုင်မိသားစုများအတွက် အခြေချနေထိုင်ရေးအိမ်များနှင့် ကျေးရွာများ တည်ဆောက်နေကြောင်း ဒေသခံရိုဟင်ဂျာများက KPN သို့ ပြောသည်။
ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်အရ မြန်မာစစ်တပ်၏ ၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည့် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းမြေနေရာများနှင့် နောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲများကြောင့် ရိုဟင်ဂျာများ စွန့်ခွာခဲ့ရသည့် နေရာများတွင် အိမ်သစ်များ ဆောက်လုပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။
တိုက်ပွဲများကြောင့် အခြားဒေသများသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည့် ရိုဟင်ဂျာများ၏ လွတ်နေသောအိမ်အချို့တွင်လည်း ရခိုင်မိသားစုများကို နေရာချထားနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
KPN အနေဖြင့် အဆိုပါ ပြန်လည်နေရာချထားရေးအစီအစဉ်၏ အတိုင်းအတာနှင့်ရက္ခိုင့်တပ်တော်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) ၏ ရည်ရွယ်ချက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်အားလုံးကို သီးခြားလွတ်လပ်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
ကျီးကန်းပြင်-ကြိမ်ချောင်းလမ်းတစ်လျှောက် ဆောက်လုပ်မှုများ
မောင်တောမြောက်ပိုင်း ကျီးကန်းပြင်နှင့် ကြိမ်ချောင်းကြား ကားလမ်းတစ်လျှောက် နေရာများတွင် အခြေချအိမ်များနှင့် ကျေးရွာသစ်များ တည်ဆောက်နေကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောသည်။
“ရခိုင်ပြည် ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့ (ULA) အစီအစဉ်နဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ မြန်မာစစ်တပ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းနေရာတွေမှာ ရခိုင်လူမျိုးတွေအတွက် အခြေချအိမ်တွေနဲ့ ကျေးရွာတွေ တည်ဆောက်နေပါတယ်” ဟု ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက KPN သို့ ပြောသည်။
မကြာသေးမီ ရက်သတ္တပတ်များအထိ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး ဘူဒိုဇာများဖြင့် မြေရှင်းလင်းကာ အိမ်ထောင်စုတစ်စုလျှင် ပေ ၂၀ × ၄၀ ခန့်ရှိသည့် မြေကွက်များ ခွဲဝေပေးနေကြောင်း အဆိုပါသတင်းရင်းမြစ်က ဆိုသည်။
ရသေ့တောင်နှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တို့မှ တိုက်ပွဲကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသည့် ရခိုင်မိသားစုများကို အဆိုပါနေရာများသို့ ခေါ်ဆောင်လာနေကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောသည်။
စစ်ဘေးရှောင် ရခိုင်မိသားစု ၅၅ စု လှဖိုးခေါင်သို့ ရောက်ရှိ
ပြီးခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ရသေ့တောင်နှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တို့မှ စစ်ဘေးရှောင် ရခိုင်မိသားစု ၅၅ စုကို မောင်တောရှိ လှဖိုးခေါင်စခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ကြောင်း အခြေအနေနှင့် နီးစပ်သည့် သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောသည်။
ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ ယင်းမိသားစုများကို ကျီးကန်းပြင်-ကြိမ်ချောင်း ကားလမ်းတစ်လျှောက် လက်ရှိဆောက်လုပ်နေသည့် အခြေချအိမ်များတွင် နေရာချထားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း သိရသည်။
ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည့် ရိုဟင်ဂျာမိသားစုများ၏ လွတ်နေသောအိမ်များတွင် ရခိုင်မိသားစုအချို့ကို နေရာချထားပြီးဖြစ်ကြောင်း အခြားဒေသခံတစ်ဦးက ပြောသည်။
မောင်တော၏ အခြားဒေသများတွင်လည်း အလားတူ နေရာချထားမှုရှိဟုဆို
ယခုဆောက်လုပ်မှုများမတိုင်မီ မောင်တောမြို့နယ်၏ အခြားနေရာများတွင်လည်း အလားတူ နေရာချထားမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် မောင်တောမြောက်ပိုင်းရှိ ဖားဝပ်ချောင်း (Phar Wat Chaung) နှင့် နွားရုံတောင် (Nwah Yone Taung) ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းနေရာများကို ရခိုင်ပြည် ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့ /ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ULA/AA) က ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ရခိုင်မိသားစုများအတွက် အခြေချနေရာများ တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။
ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအတွင်း မောင်တောတောင်ပိုင်းရှိ ဘာဂိုနာ (Ba Gone Nar)၊ သရေကုန်းဘောင် (Tharay Kone Baung)၊ ဇော်မတက် (Zaw Ma Tet) နှင့် အလယ်သံကျော် (Alal Than Kyaw) စသည့် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းနေရာများတွင် ရခိုင်အခြေချရွာများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
ယင်းနေရာများသို့ ရခိုင်ပြည်နယ်၏ အခြားဒေသများ၊ ရသေ့တောင်နှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းတို့မှ မိသားစုများကို ခေါ်ဆောင်နေရာချထားခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။
လယ်ယာမြေနှင့် စိုက်ပျိုးရေးပစ္စည်းများ ခွဲဝေပေးနေဟု ဒေသခံများပြော
ယခင်က ရိုဟင်ဂျာများ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော သို့မဟုတ် အသုံးပြုခဲ့သော မြေများကို အသစ်ရောက်ရှိလာသည့် ရခိုင်မိသားစုများအား ခွဲဝေပေးနေကြောင်းလည်း သတင်းရင်းမြစ်များက စွပ်စွဲပြောဆိုသည်။
KPN ရရှိထားသည့် ဒေသခံအချက်အလက်များအရ မိသားစုတစ်စုလျှင် လယ်ယာမြေ နှစ်ဧကအထိ ခွဲဝေပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
အသစ်တည်ထောင်သည့် ရခိုင်အခြေချကျေးရွာများအတွက် ထွန်စက်များနှင့် အခြားလိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးပစ္စည်းများကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးနေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
သို့သော် KPN အနေဖြင့် ယင်းမြေယာခွဲဝေမှုများကို သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးသလို သက်ဆိုင်ရာမြေယာများ၏ တရားဝင်ပိုင်ဆိုင်မှုအခြေအနေကို ဖော်ပြသည့် စာရွက်စာတမ်းများကိုလည်း မတွေ့ရှိရသေးပေ။
လူဦးရေဖွဲ့စည်းပုံ အမြဲတမ်းပြောင်းလဲသွားမည်ကို ရိုဟင်ဂျာများစိုးရိမ်
KPN နှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုခဲ့သည့် ရိုဟင်ဂျာဒေသခံအချို့က ယခုကဲ့သို့ ပြန်လည်နေရာချထားမှုများသည် မောင်တောနှင့် ဘူးသီးတောင်ဒေသ၏ လူဦးရေဖွဲ့စည်းပုံကို ရေရှည်ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပြီး နေရပ်စွန့်ခွာရသည့် ရိုဟင်ဂျာများ မူလနေရာသို့ ပြန်လာနိုင်ရေးကို ပိုမိုခက်ခဲစေနိုင်ကြောင်း စိုးရိမ်နေကြသည်။
မောင်တောဒေသခံတစ်ဦးက ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာဟောင်းနေရာများတွင် ရခိုင်အခြေချရွာများ တည်ဆောက်ခြင်းသည် ရခိုင်ပြည် ပေါင်းစည်းရေးအဖွဲ့ /ရက္ခိုင့်တပ်တော် (ULA/AA) ၏ ရက္ခိတလမ်း “Rakhkhita Way” နှင့် ဆက်စပ်သည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း စွပ်စွဲပြောဆိုသည်။
ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်သည် ယခင်က မွတ်စလင်အများစု နေထိုင်ခဲ့သည့် ဒေသများ၏ လူဦးရေဖွဲ့စည်းပုံကို ပြောင်းလဲရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။
သို့သော် အဆိုပါ အခြေချနေရာချထားရေးအစီအစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဒေသ၏ လူမျိုး သို့မဟုတ် ဘာသာရေးအချိုးအစားကို ပြောင်းလဲရန်ဖြစ်ကြောင်း KPN က သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘဲ ယင်းအမြင်သည် ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်ဖြစ်သည်။
နေရပ်စွန့်ခွာ ရိုဟင်ဂျာများ၏ ပြန်လာခွင့်အပေါ် စိုးရိမ်မှု
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည့် သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲများအတွင်း စွန့်ခွာခဲ့ရသည့် ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာမြေနေရာများကို မူလနေထိုင်သူများ ပြန်လာနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိတို့၏ အိမ်နှင့်မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို တောင်းဆိုနိုင်ခြင်း မရှိမီ အခြားလူထုအတွက် အမြဲတမ်းအခြေချနေရာများအဖြစ် ပြောင်းလဲနေခြင်းကို ဒေသခံများက အထူးစိုးရိမ်နေကြသည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် မြန်မာစစ်တပ်၏ စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း ရိုဟင်ဂျာ သိန်းနှင့်ချီ၍ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှ စတင်၍ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် မြန်မာစစ်တပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ပြင်းထန်လာခြင်းကြောင့် ထပ်မံနေရပ်စွန့်ခွာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဒေသခံရိုဟင်ဂျာများ၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မောင်တောဒေသတိုက်ပွဲများအတွင်း ရိုဟင်ဂျာမိသားစုများ ထပ်မံထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး အိမ်များနှင့် လယ်ယာမြေများကို နောက်တွင် ချန်ထားခဲ့ကြရသည်။
ယခုအခါ ယင်းမြေနေရာများတွင် အမြဲတမ်းအခြေချနေရာများ တည်ဆောက်ခြင်းသည် အနာဂတ် ရိုဟင်ဂျာနေရပ်ပြန်ရေးအတွက် နောက်ထပ်အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဒေသခံများက စိုးရိမ်နေကြသည်။
ဖိနှိပ်မှု၊ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ သို့မဟုတ် အသက်အန္တရာယ်ကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသူများ၏ မြေယာနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် မည်သည့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးအစီအစဉ်မျှ မူလနေထိုင်သူများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို အမြဲတမ်းဆုံးရှုံးစေခြင်း မဖြစ်စေရန် ဒေသခံများက တောင်းဆိုထားသည်။
