အေးခဲသည့်ညတွင် ချန်လှပ်ခံရသူ

မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တစ်ဦးဖြစ်သော အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တစ်ဦးအား မိသားစုဝင်များက မျက်မမြင်နီးပါးဖြစ်နေပြီး အင်္ဂလိပ်စကားမပြောတတ်သူဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး ချုပ်နှောင်ထားရာမှ လွတ်မြောက်လာပြီး ၎င်း၏နေအိမ်မှ မိုင်ပေါင်းများစွာအကွာတွင် အမေရိကန်နယ်စပ်ကင်းလှည့်အေးဂျင့်များက ချထားပေးခဲ့ပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ ဘာဖလိုမြို့တွင် သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

နူရုလ်အာမိန်း ရှာအာလာမ် (Nurul Amin Shah Alam)၏ သေဆုံးမှုသည် အားနည်းသော ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများအပေါ် ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ တာဝန်ယူမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးခဲ့သည်။

အာဏာပိုင်များက ၎င်း၏သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် အခြေအနေများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားမြေပြင်တွင် အားနည်းချက်ပြင်းထန်သည့် လူတစ်ဦး

ရှာအာလာမ် (Shah Alam) သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်မှ ဖိနှိပ်ခံထားရသော ရိုဟင်ဂျာ မူစလင် လူနည်းစုအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သားဖြစ်သူ မူဟာမတ် ဖိုင်ဆဲလ် (Mohamad Faisal) ၏ ပြောကြားချက်အရ မိသားစုသည် မိမိတို့၏ မူလဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသော အကြမ်းဖက်မှုများမှ လွတ်မြောက်ရန် ထွက်ပြေးလာပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ပြန်လည်နေထိုင်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။

မျက်မမြင်နီးပါးဖြစ်ပြီး စာမဖတ်နိုင်၊ စာမရေးနိုင်သည့်အပြင် နည်းပညာပစ္စည်းများ အသုံးမပြုနိုင်သော ရှာအာလာမ် (Shah Alam) သည် နေ့စဉ်အသက်ရှင်နေထိုင်ရေးအတွက် မိသားစု၏ အကူအညီအပေါ် အလွန်မူတည်နေသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်ခြင်းလည်း မရှိခဲ့ပါ။

မိသားစုဝင်များအဆိုအရ တစ်နှစ်ခန့်မတိုင်မီ ၎င်းအား ဖမ်းဆီးခံရခြင်းမှာ နားလည်မှုလွဲမှားမှုတစ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မျက်မြင်စွမ်းအား ပိုမိုဆိုးရွားလာသဖြင့် လမ်းလျှောက်တုတ်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ဝယ်ယူထားသည့် ကုလားကာတံ (curtain rod) တစ်ချောင်းကို ကိုင်ဆောင်ကာ ပိုင်ရှင်သီးသန့်မြေသို့ မတော်တဆ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ထိုပစ္စည်းကို ချလိုက်ရန် အမိန့်ပေးစဉ် ၎င်းနားမလည်နိုင်ခဲ့သဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။

ထောင်တွင် တစ်နှစ်နီးပါး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ပြီးနောက် အသေးစားရာဇဝတ်မှု (misdemeanor )အမှု အပေါ် အပြစ်လက်ခံညှိနှိုင်းချက်ကို လက်ခံကာ လွှတ်ပေးခံခဲ့ရသည်။

“မျက်မမြင်နီးပါးဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်မပြောနိုင်သည့် အားနည်းသူတစ်ဦးကို အေးခဲလောက်သော ဆောင်းညတွင် တစ်ယောက်တည်း ချန်ထားခဲ့သည်။”
— ဘာဖလို မြို့တော်ဝန် ရှောင် ရိုင်ယန် Buffalo Mayor Sean Ryan

လွှတ်ပေးခြင်းနှင့် ပျောက်ဆုံးသွားမှု

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် ခရိုင်ထောင်မှ လွှတ်ပေးခံရပြီးနောက် ရှာအာလာမ် (Shah Alam) ကို ဖယ်ဒရယ် ထိန်းသိမ်းမှုသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမေရိကန် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (United States Border Patrol) အေးဂျင့်များက ၎င်းကို မိမိတို့၏ ရုံးမှ တိုက်ရိုက်လွှတ်ပေးခြင်းမပြုဘဲ ဘာဖလို (Buffalo) မြို့ရှိ ကော်ဖီဆိုင်တစ်ခုတွင် ချန်ထားခဲ့ကြသည်။

ဘာဖလိုမြို့ အခြေစိုက် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး သတင်းဌာန (Investigative Post) သို့ ပေးပို့သည့် ကြေညာချက်အရ အကောက်ခွန်နှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေး (Customs and Border Protection) အရာရှိများက ရှာအလမ်သည် ဒုက္ခသည်တစ်ဦးအနေဖြင့် နိုင်ငံအတွင်းသို့ တရားဝင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး ပြည်နှင်ဒဏ်ပေး၍မရနိုင်ဟု အေးဂျင့်များက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အဖွဲ့အစည်းက အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည် —

“နယ်ခြားစောင့်တပ်(Border Patrol) အေးဂျင့်များသည် သူ့အား အကူအညီအနေဖြင့် ကားဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပြီး၊ သူကိုယ်တိုင် လက်ခံကာ နောက်ဆုံးသိရှိထားသည့် လိပ်စာအနီးရှိ နွေးထွေးပြီး လုံခြုံသည့်နေရာဟု သတ်မှတ်ထားသည့် ကော်ဖီဆိုင်သို့ သွားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။”

ထို့အပြင် ၎င်းသည် “အရေးပေါ်စိတ်ဖိစီးမှု လက္ခဏာများ၊ လှုပ်ရှားနိုင်မှု ပြဿနာများ သို့မဟုတ် အထူးအကူအညီ လိုအပ်သည့် မသန်စွမ်းမှု လက္ခဏာများ မပြသခဲ့” ဟုလည်း ဆိုသည်။

သို့သော် မိသားစုဘက်မှ ထိုသတ်မှတ်ချက်ကို ငြင်းဆိုကာ ၎င်းသည် မျက်မြင်ချို့ယွင်းသူဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝအတွက် အခြားသူများအပေါ် မူတည်နေရသူဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။

Reuters ၏ ဖော်ပြချက်အရ ၎င်းအား မည်သည့်နေရာတွင် ချန်ထားခဲ့သည်ကို မိသားစု သို့မဟုတ် မိသားစု၏ ရှေ့နေထံ မည်သူမျှ အသိပေးခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

ထိုနောက် မကြာမီ ၎င်းကို ပျောက်ဆုံးသွားသူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

ရက်အနည်းငယ်အကြာ၊ အင်္ဂါနေ့ညတွင် ဘာဖလို ရဲဌာန(Buffalo Police Department) မှ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မြို့အတွင်း၌ ၎င်း၏ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ကနေဒါနယ်စပ်အနီးရှိ ဘာဖလို (Buffalo) မြို့တွင် အားလပ်ရက် (weekend) အတွင်း အပူချိန်သည် သုညဒီဂရီအောက်သို့ ကျဆင်းခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် လူသတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအရာရှိများက သေဆုံးမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်။

နိုင်ငံရေးတုံ့ပြန်မှုများနှင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တောင်းဆိုမှုများ

ဘာဖလို မြို့တော်ဝန် ရှောင် ရိုင်ယန် (Buffalo Mayor Sean Ryan) က ဖယ်ဒရယ် အာဏာပိုင်များကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ကာ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို “အတတ်ပညာမရှိသကဲ့သို့ လူသားဆန်မှုကင်းမဲ့သော လုပ်ရပ်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

၎င်း၏ အဆိုအရ ရှာအာလာမ် (Shah Alam) ၏ သေဆုံးမှုမှာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

အမေရိကန် လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်အချို့လည်း ထိုစိုးရိမ်ချက်များကို ထပ်မံထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ ကိုယ်စားလှယ် ဂရေ့စ် မန်(Representative Grace Meng) က ထိုအခြေအနေကို “ဖယ်ဒရယ် ဥပဒေစိုးမိုးရေးမှ တာဝန်ယူမှုနှင့် လူသားတန်ဖိုးအခြေခံစံနှုန်းများကို ထိတ်လန့်ဖွယ် ချိုးဖောက်မှု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ဤကိစ္စသည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အကောင်အထည်ဖော်မှု စံနှုန်းများနှင့် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို လွှတ်ပေးရာတွင် လိုက်နာရမည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအပေါ် ကျယ်ပြန့်သော စိုးရိမ်ချက်များ၏ သင်္ကေတတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ကျယ်ပြန့်သည့် နောက်ခံအခြေအနေ — လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု

ရှာအာလာမ် (Shah Alam) ၏ သေဆုံးမှုသည် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် ပြင်းထန်သော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းချုပ်မှုများကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်နေသည့် အချိန်ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ယခုနှစ်အစပိုင်းမှစ၍ အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် ကြီးကြပ်ရေး (U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) ထိန်းသိမ်းမှုအောက်တွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အများပြည်သူမှတ်တမ်းများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများက ဖော်ပြထားသည်။

လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်ရေး လှုပ်ရှားသူများက အောက်ပါ အရေးကြီးသော မေးခွန်းများကို ထုတ်ဖော်ကြသည် —

•      ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အားနည်းချက်ရှိသည့် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို လွှတ်ပေးရာတွင် မည်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ရှိသနည်း။
•     မိသားစုနှင့် လုံခြုံစွာ ပြန်လည်ဆက်သွယ်နိုင်ရန် ဖယ်ဒရယ် အေဂျင်စီများအပေါ် တာဝန်ရှိသလား။
•     လွှတ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ထိခိုက်နစ်နာမှု ဖြစ်ပေါ်ပါက မည်သည့် တာဝန်ယူမှုစနစ်များ သက်ရောက်သနည်း။

အချိန်ဇယား

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ — လမ်းလျှောက်တုတ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည့် ကုလားကာတံ (curtain rod) နှင့် ပတ်သက်၍ နားလည်မှုလွဲမှားမှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရ။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၊ ၂၀၂၆ — အသေးစားရာဇဝတ်မှု (misdemeanor )အမှုအပေါ် အပြစ်လက်ခံညှိနှိုင်းချက်အပြီး ခရိုင်ထောင်မှ လွှတ်ပေးခံရ၊ ဖယ်ဒရယ် ထိန်းသိမ်းမှုသို့ လွှဲပြောင်း၊ ဘာဖလို (Buffalo) ကော်ဖီဆိုင်သို့ ပို့ဆောင်ခံရ။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉–၂၄ — မိသားစုမှ ပျောက်ဆုံးကြောင်း ကြေညာ။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ (ည) — ဘာဖလို (Buffalo) ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရုပ်အလောင်း တွေ့ရှိ။

လက်ရှိ — လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေ၊ ဖယ်ဒရယ် လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု တိုးမြှင့်။

မိသားစု၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု

မူဟာမတ် ဖိုင်ဆဲလ် (Mohamad Faisal) အတွက် ထိုဖြစ်ရပ်သည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အလွန်နာကျင်ဖွယ် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ ဖခင်သည် ထောင်တွင် တစ်နှစ်နီးပါး ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ပြီးနောက် “အိမ်လုပ်အစားအစာ စားချင်ခြင်း” နှင့် မိသားစုနှင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းချင်ခြင်းသာ ရှိခဲ့သည်ဟု ပြောသည်။

သို့သော် ၎င်းသည် သုညအောက် အပူချိန်ရှိသည့် မြို့တစ်မြို့တွင် ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်မှု မရှိ၊ လှုပ်ရှားနိုင်မှု အကူအညီ မရှိ၊ သေချာသော ကူညီပံ့ပိုးမှု မရှိဘဲ တစ်ယောက်တည်း ချန်လှပ်ခံခဲ့ရသည်။

သေဆုံးမှုအား မတော်တဆမှု၊ အလွဲအမှားကြောင့် ဖြစ်ပွားမှု သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်မှုဟု သတ်မှတ်မည်ဆိုသော်လည်း ဤကိစ္စသည် အာဏာရေးဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ လူသားဘက်ဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဖော်ပြသည့် ဥပမာတစ်ရပ်အဖြစ် ဖြစ်နေပြီးဖြစ်သည်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေသည်။

လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဥပဒေရေးရာ ကိုးကားချက်များ

နူရုလ်အာမိန်း ရှာအာလာမ် (Nurul Amin Shah Alam) ၏ သေဆုံးမှုသည် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေများနှင့် အမေရိကန် ပြည်တွင်း ဥပဒေစနစ်အောက်ရှိ တာဝန်ယူမှုများနှင့် ဆက်စပ်စစ်ဆေးရမည့် အရေးကြီးသော မေးခွန်းများကို ထုတ်ပေါ်စေသည်။

I. နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေ
၁. Universal Declaration of Human Rights (UDHR, 1948)

United Nations မှ ချမှတ်ထားသော UDHR တွင် —

• • • • ပုဒ်မ ၃ – အသက်ရှင်ခွင့်နှင့် လုံခြုံရေးအခွင့်အရေး
      • ပုဒ်မ ၅ – လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှုမှ ကာကွယ်ခွင့်

တို့ကို အတည်ပြုထားသည်။

ထိန်းသိမ်းမှုအောက်ရှိသူတစ်ဦးအား လွှတ်ပေးရာတွင် မျှော်လင့်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ကို မကာကွယ်ပါက အသက်ရှင်ခွင့်ကာကွယ်ရေးတာဝန်နှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်နိုင်သည်။

၂. International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)

အမေရိကန်သည် ICCPR အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

• • • • • ပုဒ်မ ၆ – အသက်ရှင်ခွင့်ကို ကာကွယ်ရန် အစိုးရတွင် တာဝန်ရှိ
        • ပုဒ်မ ၇ – လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှု တားမြစ်
        • ပုဒ်မ ၉ – အကြောင်းမဲ့ ထိန်းသိမ်းမှုမှ ကာကွယ်ခွင့်

ထိန်းသိမ်းမှုအောက်ရှိသူများအတွက် “positive obligation” (အပြုသဘော ကာကွယ်ရေးတာဝန်) ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

၃. Convention Against Torture (CAT)

အမေရိကန်သည် CAT ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည်။

အထူးသဖြင့် လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှုများကို တားမြစ်ထားပြီး မသန်စွမ်းသူအား အန္တရာယ်ရှိနေရာသို့ ချန်ထားခြင်းသည် စစ်ဆေးရမည့် အချက်ဖြစ်နိုင်သည်။

၄. မသန်စွမ်းသူ အခွင့်အရေး (CRPD)

အမေရိကန်သည် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော်လည်း အတည်ပြုမထားသေးပါ။

• • • • လက်လှမ်းမီမှု
      • ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော နေရာထိုင်ခင်း
      • မသန်စွမ်းသူများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိခြင်

သို့သော် “reasonable accommodation” (သင့်လျော်သော အကူအညီပေးမှု) သဘောတရားသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စံနှုန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

II. အမေရိကန် ပြည်တွင်း ဥပဒေ
၁. Fifth Amendment – Due Process

အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများသည် အသက်နှင့် လွတ်လပ်ခွင့်ကို ဥပဒေမဲ့ ချိုးဖောက်ခွင့် မရှိ။

• • • • အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများသည် အန္တရာယ်များ ဖန်တီးခြင်း သို့မဟုတ် တိုးပွားစေခြင်း (“နိုင်ငံတော်မှ ဖန်တီးထားသော အန္တရာယ်ဆိုင်ရာ အယူဝါဒ”) ကို ကျင့်သုံးပါက တာဝန်ယူရမည်။
      • အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်အပြီးတွင် ကြိုတင်မြင်နိုင်သော အန္တရာယ်များသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

၂. Americans with Disabilities Act (ADA)

မျက်မြင်ချို့ယွင်းမှုသည် မသန်စွမ်းမှုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပါက —

• • • • အထူးအကူအညီပေးရန်
      • ဘာသာစကားဆက်သွယ်ရေး အကူအညီပေးရန်
      • ခွဲခြားဆက်ဆံမှု မပြုရန်
      • တာဝန်ရှိနိုင်သည်။

၃. ICE နှင့် CBP လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ

U.S. Immigration and Customs Enforcement နှင့် CBP တို့တွင် —

• • • • အားနည်းချက်အကဲဖြတ်ခြင်း
      • ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု
      • ပြန်လွှတ်ပေးရေးစီစဉ်ခြင်း
      • သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု

စံနှုန်းများ ရှိသည်။

• • • • မှတ်တမ်းတင်ထားသော အားနည်းချက်စစ်ဆေးခြင်းတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
      • မိသားစုအကြောင်းကြားစာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို လိုက်နာခဲ့သည်။
      • အိမ်သို့ ဘေးကင်းစွာ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

ဤကိစ္စတွင် ထိုစံနှုန်းများ ပြည့်မီခဲ့သလား ဆိုသည်မှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။

III. ဆက်လက် စုံစမ်းသင့်သည့် ဥပဒေရေးရာ မေးခွန်းများ

1. 1. 1. 1. အပူချိန်အောက်ကျခြင်းအန္တရာယ်ကို ကြိုတင်မျှော်မှန်းနိုင်ခဲ့သလား
         2. မျက်မြင်ချို့ယွင်းမှုကို အာဏာပိုင်များ သိရှိခဲ့သလား
         3. ဘာသာစကားအတားအဆီးများကို လုံလောက်စွာ အကဲဖြတ်ခဲ့ပါသလား။
         4. မိသားစုသို့ လုံခြုံစွာ ပြန်လည်ရောက်ရှိမှု သေချာစေခဲ့သလား
         5. လစ်လျူရှုမှု (negligence) သို့မဟုတ် deliberate indifference စံနှုန်းများ သက်ရောက်နိုင်သလား

ဤမေးခွန်းများ၏ ဖြေရှင်းချက်သည် အနာဂတ်တွင် အရေးယူမှုများ၊ တရားစွဲဆိုမှုများ သို့မဟုတ် စနစ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။