မောင်တောမြို့နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မင်္ဂလာရာကြီးရွာအုပ်စုရှိ ရိုဟင်ဂျာနေထိုင်သူများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် စနစ်တကျနောက်ခံစိစစ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ် “ဆွဲ-တင်-စစ်” တစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်မတော် (AA) မှ စတင်ခဲ့ပြီး စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် မှတ်ပုံတင်ထိန်းချုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များအပေါ် ဒေသခံအသိုင်းအဝိုင်းများကြား စိုးရိမ်မှုများ တိုးပွားစေခဲ့သည်။
ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ ယင်းစစ်ဆင်ရေးသည် မြန်မာစစ်ဘက်အာဏာပိုင်များမှ ယခင်ပြုလုပ်ခဲ့သော နောက်ခံစစ်ဆေးမှုများကို လိုက်နာပြီး အလားတူသန်းခေါင်စာရင်းပုံစံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နေပုံရသည်။
ရက္ခိုင့်တပ်မတော် (AA) အာဏာပိုင်များသည် လေ့ကျင့်ခန်းမတိုင်မီ မင်္ဂလာရာကြီးရွာအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ထံ အကြောင်းကြားခဲ့ပြီး HRC ဟု လူသိများသော ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်အိမ်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်စနစ်ကို အသုံးပြု၍ အိမ်ထောင်စုများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားခဲ့သည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်များကို မိသားစုအလိုက် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးပြီး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး အရာရှိများက ရိုဟင်ဂျာများကို လူမျိုးစုမှတ်ပုံတင်ခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုမည့်အစား “မွတ်စလင်” ဟူသောအမည်ဖြင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
“သူတို့ဟာ သာစီရွာမှာ လူတွေကို တစ်အိမ်ချင်းစီ စုစည်းပြီး မိသားစုယူနစ်အလိုက် စီတန်းခဲ့ကြတယ်” ဟု လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်ခဲ့သော ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “အိမ်ထောင်စုတစ်စုတွင် မိသားစုဝင်တစ်ဦးရှိပါက တစ်ဦးကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခဲ့ကြသည်။ ငါးဦးရှိပါက ငါးဦးစလုံးကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် စစ်ကောင်စီ၏ သန်းခေါင်စာရင်းနည်းလမ်းများနှင့် ဆင်တူသည်။”
မျက်မြင်သက်သေများက ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများသည် မှတ်ပုံတင်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ဟီဂျဘ် သို့မဟုတ် ဘူကာများ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားကြောင်း၊ ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်သည် အသိုင်းအဝိုင်းဝင်များထံမှ ဝေဖန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
နောက်ထပ်နေထိုင်သူတစ်ဦးက မြေယာမှတ်ပုံတင်ဌာနနှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု ယုံကြည်ရသော ဝန်ထမ်းများက မြေပုံရေးဆွဲခြင်းနှင့် လူနေဧရိယာများကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်များအစောပိုင်းက ပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
လက်ရှိလုပ်ဆောင်မှုတွင် ယခင်အရာရှိများ၊ ဆရာများနှင့် အရပ်ဘက်ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် မြန်မာစစ်အစိုးရနှင့် ယခင်က ဆက်စပ်နေသော လူပုဂ္ဂိုလ်များ၏ မှတ်တမ်းများ ပါဝင်ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
ရိုဟင်ဂျာလှုပ်ရှားသူများသည် ယင်းလုပ်ဆောင်မှုကို လူဦးရေထိန်းချုပ်မှုဆိုင်ရာ ရေရှည်မူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်ခဲ့သည်။ လှုပ်ရှားသူတစ်ဦးက ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် ရိုဟင်ဂျာလူဦးရေဒေတာကို ထိန်းညှိရန် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သော “ဆွဲ-တင်-စစ်” မူဘောင်ကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။
“ထိုကဲ့သို့သော ယန္တရားများကို သမိုင်းကြောင်းအရ ရိုဟင်ဂျာလူဦးရေကို စောင့်ကြည့်ရန်၊ ကန့်သတ်ရန်နှင့် စနစ်တကျ ဖိနှိပ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သည်” ဟု လှုပ်ရှားသူက ပြောကြားခဲ့သည်။
ရက္ခိုင့်တပ်မတော် (AA) သည် စစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက် သို့မဟုတ် အတိုင်းအတာနှင့်ပတ်သက်၍ အများပြည်သူရှေ့မှောက် ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပါ။
