မမြင်သာသည့် ကူးစက်ရောဂါ ပြန့်ပွားမှု – ရိုဟင်ဂျာစခန်းများတွင် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး (ရေကျောက်) ရောဂါ တိုးမြင့်လာမှုမှ စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များ ထင်ရှားလာ

ကော့စ်ဘဇားရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါကူးစက်မှုများ သိသိသာသာမြင့်တက်လာခြင်းသည် စခန်းကျန်းမာရေးစနစ်များတွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသောဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာအားနည်းချက်များကို ဖော်ထုတ်နေပြီး၊ ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုနှင့် ရေရှည်နေရပ်စွန့်ခွာမှု၏ ရေရှည်အကျိုးဆက်များနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးတကြီးမေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်စေသည်။

ဒုက္ခသည်ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးကော်မရှင် (RRRC) လက်အောက်ရှိ ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များက ပြီးခဲ့သည့်သုံးလအတွင်း ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ၈,၇၆၉ မှုရှိကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်၏နောက်ဆုံးနှစ်ဝက်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ပွားမှု ၁၃၅၅ မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ခြောက်ဆကျော်တိုးလာခဲ့သည်။ ရောဂါသည် သေဆုံးမှုအရ အန္တရာယ်နည်းသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆကြသော်လည်း၊ ၎င်း၏မြန်ဆန်သောကူးစက်မှုသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သောစနစ်ကျသောပျက်စီးလွယ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်ဟု ကပ်ရောဂါဗေဒပညာရှင်များက သတိပေးသည်။

ကပ်ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ ဒိုင်းနမစ်- သိပ်သည်းဆ၊ ရာသီအလိုက်နှင့် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကွင်းဆက်များ

ကပ်ရောဂါဗေဒရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် ကျပန်းမဟုတ်သလို မမျှော်လင့်ထားလည်းမဟုတ်ပါ။

ရေကျောက်ရောဂါ (varicella-zoster) ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော ကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အရည်စက်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုများမှတစ်ဆင့် အဓိကပျံ့နှံ့သည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် အရေးပေါ်ကန့်သတ်ချက်များထက် ကျော်လွန်သော ရိုဟင်ဂျာစခန်းများကဲ့သို့သော လူဦးရေထူထပ်သောပတ်ဝန်းကျင်များတွင် ဗိုင်းရပ်စ်၏ အခြေခံမျိုးပွားမှုနံပါတ် (R₀) သိသိသာသာတိုးလာသည်။

ရာသီအလိုက် အကူးအပြောင်းကာလများသည် ကူးစက်နိုင်ခြေအန္တရာယ်များကို ပိုမိုမြင့်မားစေသည်။ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆ အတက်အကျများသည် ဗိုင်းရပ်စ်ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပြီး အာဟာရချို့တဲ့သော လူဦးရေများ (အထူးသဖြင့် ကလေးများတွင်) တွင် ကိုယ်ခံအား အားနည်းခြင်းသည် ရောဂါကူးစက်မှုစက်ဝန်းကို အရှိန်မြှင့်ပေးသည်။

ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းအစီအစဉ်များရှိနေသော်လည်း ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းအစီအစဉ်အားလုံးတွင် စနစ်တကျမပါဝင်သောကြောင့် စခန်းလူဦးရေအများစုသည် ထိခိုက်လွယ်သည်။

ပစ်မှတ်ထားကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဝက်သက်နှင့် ရူဘယ်လာရောဂါများ ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်သော်လည်း ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါသည် ထိန်းချုပ်မရသော ရပ်ရွာကူးစက်မှုကွင်းဆက်များမှတစ်ဆင့် အဓိကပျံ့နှံ့နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးအရာရှိများက ထောက်ပြသည်။

ထိန်းချုပ်ရေးကန့်သတ်ချက်များ- လူဦးရေထူထပ်ခြင်းနှင့် သီးခြားခွဲထားခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြိုလဲခြင်း

စခန်းများအတွင်းရှိ ကွင်းဆင်းအဆင့်အခြေအနေများသည် စံရောဂါဖြစ်ပွားမှု ထိန်းချုပ်ရေးဗျူဟာများအတွက် ပြင်းထန်သောကန့်သတ်ချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

လူဦးရေထူထပ်သော ခိုလှုံရာများသည် မိသားစုတစ်ခုလုံးကို အခန်းတစ်ခန်းတည်းတွင် မကြာခဏထားရှိလေ့ရှိပြီး ထိရောက်သော သီးခြားခွဲထားခြင်းကို မဖြစ်နိုင်သလောက်ဖြစ်စေသည်။ ရေပေးဝေရေးနေရာများ၊ မိလ္လာရေနှင့် အများသုံးနေရာများသည် ထိတွေ့မှုကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။

ဒေသခံများက အိမ်တွင်းကူးစက်မှု၏ မလွဲမသွေနီးပါးပုံစံကို ဖော်ပြကြသည်-

“လူတစ်ယောက်ကူးစက်ခံရတာနဲ့ လူတိုင်းကို ပျံ့နှံ့သွားတယ်” ဟု စခန်းနေထိုင်သူ မိုဟာမက် အိုင်ဒရစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဖျားနာသူနဲ့ ကျန်းမာသူ ခွဲခြားဖို့ နေရာမရှိဘူး။”

ရောဂါကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အခြေခံနည်းလမ်းများ—ဥပမာ ကွာရန်တင်း သို့မဟုတ် အကွာအဝေးထားရှိခြင်း—ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဤဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ မစွမ်းဆောင်နိုင်မှုသည် အခြားနည်းဖြင့် စီမံခန့်ခွဲနိုင်သော ရောဂါများကို ကျယ်ပြန့်သော ကူးစက်ရောဂါများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲစေသည်။

လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုစနစ် ကွာဟချက်များ- ရန်ပုံငွေဖိအားများနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်မှု မျက်ကွယ်နေရာများ

ဤကပ်ရောဂါသည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးတုံ့ပြန်မှု မူဘောင်အတွင်း အရေးကြီးသော ကွာဟချက်များကိုလည်း မီးမောင်းထိုးပြသည်။

ကော့စ်ဘဇားတွင် လည်ပတ်နေသော အကူအညီပေးရေးအေဂျင်စီများသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရန်ပုံငွေမလုံလောက်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားသော ရောဂါများနှင့် အရေးပေါ်အာဟာရအစီအစဉ်များကို ဦးစားပေးရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော “ပြင်းထန်မှုနည်းသည်ဟု ယူဆရသော ရောဂါများသည် ကာကွယ်တားဆီးရေး အာရုံစိုက်မှု အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိလေ့ရှိသည်။

ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ မက်ဆေ့ချ်များသည် အနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်အတိုင်းအတာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရပ်ရွာအဆင့် အသိပညာပေးလှုပ်ရှားမှုများသည် မလုံလောက်ပါ။

ထို့အပြင်၊ လူဦးရေထိခိုက်လွယ်မှု မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သော ရေရှည်အကျပ်အတည်းအခြေအနေများတွင် ပြည့်စုံသော ရေယုန်ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း မဟာဗျူဟာမရှိခြင်းသည် မူဝါဒဦးစားပေးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်စရာများ ပေါ်ပေါက်စေသည်။

လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူများက ထိုကဲ့သို့သော ကွာဟချက်များသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လမ်းကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုကြသည်- အကျပ်အတည်းများ ကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ အလှူရှင်များ၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုသည် ကျန်းမာရေးစွက်ဖက်မှု ဦးစားပေးမှုများကို ပိုမိုပုံဖော်လာပြီး မကြာခဏဆိုသလို ကြိုတင်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာ မူဝါဒအခြေအနေ- ရေရှည်နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းတွင် ကျန်းမာရေးအကျပ်အတည်း

စခန်းများတွင် ကူးစက်ရောဂါများ ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပထဝီနိုင်ငံရေးနှင့် မူဝါဒရှုခင်းမှ ခွဲထုတ်၍မရပါ။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် နိုင်ငံတကာဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးခွဲဝေမှု အကန့်အသတ်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ၊ မိမိဆန္ဒအလျောက် ပြန်ပို့ရန် အချိန်ဇယားမရှိသော ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် တစ်သန်းကျော်ကို ဆက်လက်လက်ခံထားသည်။ ရေရှည်ဖြေရှင်းချက်များ မရှိခြင်းသည် အရေးပေါ်အခြေချနေထိုင်မှုများကို ရေရှည်အန္တရာယ်များသောပတ်ဝန်းကျင်များအဖြစ်သို့ ထိရောက်စွာပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများအပါအဝင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များသည် သီးခြားဖြစ်ရပ်များမဟုတ်ဘဲ ရေရှည်နေရပ်စွန့်ခွာမှုအကျပ်အတည်း၏ လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော မတည်ငြိမ်မှု၊ ရိုဟင်ဂျာများအတွက် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်အာမခံချက်မရှိခြင်းနှင့် ဘေးကင်းရေးနှင့် အခွင့်အရေးကာကွယ်မှုများအပေါ် စိုးရိမ်မှုများကြောင့် နေရပ်ပြန်ပို့ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရပ်တန့်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင်၊ စခန်းအခြေပြု ကျန်းမာရေးစနစ်များသည် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုမှ သက်ဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများမရှိဘဲ ရေရှည်ဝန်ဆောင်မှုပေးအပ်ခြင်းသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ဖိအားများ တိုးပွားလာနေပါသည်။

ဥပဒေနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ

နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး မူဘောင်များအောက်တွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများအတွက် လုံလောက်သော ကျန်းမာရေးစံနှုန်းများကို သေချာစေရန် တာဝန်ရှိကြောင်း ဤကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုက ပေါ်လွင်စေသည်။

ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါသည် အများစုတွင် အသက်အန္တရာယ်မရှိနိုင်သော်လည်း ၎င်း၏ပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းမရှိခြင်းသည် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး၊ လုံလောက်သော နေထိုင်မှုအခြေအနေများနှင့် ဒုက္ခသည်နေရာများတွင် ရှောင်ရှားနိုင်သော ဒုက္ခများကို ကာကွယ်ရန် နိုင်ငံတကာသရုပ်ဆောင်များ၏ တာဝန်နှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စိုးရိမ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

နိဂုံးချုပ်- သီးခြားဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘဲ သတိပေးအချက်ပြမှု

ကော့စ်ဘဇားတွင် ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး(ရေကျောက်)ရောဂါ လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့မှုသည် အရေးကြီးသော သတိပေးအချက်ပြမှုတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပါသည်။

၎င်းသည် ကပ်ရောဂါဆိုင်ရာ အားနည်းချက်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ ကန့်သတ်ချက်များ၊ ရန်ပုံငွေကန့်သတ်ချက်များနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အကျပ်အတည်းများ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်နည်းသောရောဂါများကိုပင် ကြီးမားသောကပ်ရောဂါများအဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်နိုင်ပုံကို ဖော်ပြသည်။

ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း မဟာဗျူဟာများ တိုးချဲ့ခြင်း၊ စခန်းအခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု စဉ်ဆက်မပြတ် အပါအဝင် ပစ်မှတ်ထား ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုများ မရှိပါက ကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါ ဆက်လက်ကူးစက်ပျံ့နှံ့ရုံသာမက အနာဂတ်တွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်းများ မြင့်တက်လာနိုင်ခြေလည်း ရှိသည်။