မလေးရှားအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံမှ ရိုဟင်ဂျာ ၇၈ ဦးကို အစိုးရစီမံခန့်ခွဲသည့် ဒုက္ခသည်မှတ်ပုံတင်အထောက်အထား (DPP) အစီအစဉ်အောက်တွင် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် ၂၅ ဦးကို ရှေ့ပြေးအလုပ်အကိုင်အစီအစဉ်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒါတုခ် ဆရီ ဆိုင်ဖူဒင် နာဆူရှန် အစ္စမေးလ်က ဇူလိုင် ၈ ရက်တွင် လွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းသည့် စာဖြင့်ဖြေကြားချက်၌ ယင်းအချက်အလက်များကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
ရိုဟင်ဂျာများကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ အကျဉ်းသားများအား ဦးစားပေးစစ်ဆေးသည့် အစီအစဉ်၏ ပထမအဆင့်အတွင်း ဒုက္ခသည်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရိုဟင်ဂျာ ၇၈ ဦးကို ဒုက္ခသည်အဖြစ် အတည်ပြု
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ အမျိုးသား ၁၂၇ ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး စုစုပေါင်း ရိုဟင်ဂျာ ၁၂၈ ဦးကို ပီရက်ပြည်နယ် ဘီဒေါမြို့ရှိ ဒုက္ခသည်နှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများအတွက် အထူးထိန်းသိမ်းရေးစင်တာ (PPKPPS) သို့ လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဆိုင်ဖူဒင်က ပြောသည်။
“ဒုက္ခသည်အခြေအနေ သတ်မှတ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ပြီးနောက် အမျိုးသား ၇၇ ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး စုစုပေါင်း ၇၈ ဦးကို DPP အစီအစဉ်အောက်တွင် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
“သက်ဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းအားလုံး ပြီးစီးပြီးမှသာ ပြန်လွှတ်ပေးရေးလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပါတယ်။”
ကျန်ရှိသူများမှာ အစီအစဉ်၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်မှု ခံယူနေဆဲဖြစ်သည်။
DPP အစီအစဉ်၏ တိုးတက်မှု၊ ဒုက္ခသည်များအတွက် အလုပ်လုပ်ခွင့်နှင့် မှတ်ပုံတင်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ၏ အခန်းကဏ္ဍတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ဆီပူတေးလွှတ်တော်အမတ် ထရီဆာကော့၏ မေးခွန်းကို ဝန်ကြီးက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦး အလုပ်လုပ်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီ
ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော ရိုဟင်ဂျာ ၇၈ ဦးပါဝင်သည့် DPP ရှေ့ပြေးအလုပ်အကိုင်အစီအစဉ်ကို အစိုးရက စတင်အကောင်အထည်ဖော်နေသည်။
ယင်းတို့အနက် ၂၅ ဦးကို အလုပ်လုပ်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ဆိုင်ဖူဒင်က ပြောသည်။
သို့သော် ရရှိနိုင်မည့်အလုပ်အမျိုးအစားများ၊ အလုပ်စတင်ခွင့်ပြုမည့်အချိန်နှင့် သတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းကဏ္ဍများ၌သာ လုပ်ကိုင်ရမည်လားဆိုသည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဝန်ကြီးက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိပေ။
DPP အောက်တွင် အသိအမှတ်ပြုခံရခြင်းသည် ရိုဟင်ဂျာ ၇၈ ဦးလုံး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှ လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်သည်ဟု မဆိုလိုပေ။ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အခြားလိုအပ်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြီးစီးမှသာ ၎င်းတို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။
ဇီဝအချက်အလက်နှင့် လုံခြုံရေးစစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စတင်ခဲ့သည့် DPP သည် မလေးရှားနိုင်ငံအတွင်း ယာယီကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု တောင်းခံသူများကို ဖော်ထုတ်မှတ်ပုံတင်ရန် အစိုးရက စီမံခန့်ခွဲသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနသည် လျှောက်ထားသူများ၏ ဇီဝအချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း၊ လုံခြုံရေးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုတောင်းခံချက်များကို စိစစ်ဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့အတွက် တာဝန်ယူထားသည်။
အစီအစဉ်တွင် ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) က ထုတ်ပေးထားသော အထောက်အထားကိုင်ဆောင်သူများနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဒုက္ခသည် သို့မဟုတ် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူအဖြစ် ဖော်ပြသူများ ပါဝင်သည်။
UNHCR အထောက်အထားကိုင်ဆောင်ထားရုံဖြင့် DPP အောက်တွင် အလိုအလျောက်အသိအမှတ်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်း ဆိုင်ဖူဒင်က ပြောသည်။ လျှောက်ထားသူတစ်ဦးစီသည် မလေးရှားအစိုးရ၏ စစ်ဆေးအတည်ပြုမှုကို ခံယူရမည်ဖြစ်သည်။
အတည်ပြုခံရသူများသည် မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၌ ယာယီနေထိုင်ရန် အစိုးရအသိအမှတ်ပြု မှတ်ပုံတင်အထောက်အထားဖြစ်သော DPP ကတ်ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။
ပထမအဆင့်တွင် ထိန်းသိမ်းခံရသူ ၄,၀၁၀ ဦးပါဝင်
DPP ပထမအဆင့်တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ လူပေါင်း ၄,၀၁၀ ဦး ပါဝင်သည်။
၎င်းတို့အနက် ၄,၀၀၈ ဦးမှာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ရိုဟင်ဂျာများဖြစ်ပြီး ကျန်နှစ်ဦးမှာ ဆူဒန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးနှင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသားတစ်ဦးတို့ဖြစ်သည်။
ယင်းအုပ်စုတွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ အမျိုးသား ၂,၇၄၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၆၃၂ ဦး၊ ယောက်ျားလေး ၃၉၂ ဦးနှင့် မိန်းကလေး ၂၄၀ ဦး ပါဝင်သည်။
ဘီဒေါစင်တာတွင် တစ်ကြိမ်လျှင် လူ ၄၀၀ သာ လက်ခံထားနိုင်သောကြောင့် လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်မှုကို အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်နေသည်။
ဒုတိယအဆင့်ကို ၂၀၂၆ နှစ်ဝက်နောက်ပိုင်း စတင်မည်
ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းပြင်ပ၌ နေထိုင်နေသော UNHCR အထောက်အထားကိုင်ဆောင်သူများနှင့် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများပါဝင်မည့် ဒုတိယအဆင့်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွင်း စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ကြေညာမည့် ဒုက္ခသည်အခြေအနေသတ်မှတ်ရေးစင်တာများ၌ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ယင်းအုပ်စုအတွက် မှတ်ပုံတင်ရေးလုပ်ငန်းအား ၂၀၂၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်မတိုင်မီ အပြီးသတ်ရန် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ရည်မှန်းထားသည်။
လက်ရှိတွင် မှတ်ပုံတင်ခြင်းကို မလေးရှားလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန လက်အောက်ရှိ အထူးအဖွဲ့က လုံးဝတာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေပြီး NGO များ ပါဝင်ခြင်းမရှိကြောင်း ဆိုင်ဖူဒင်က ပြောသည်။
UNHCR က DPP ကို စနစ်တကျဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံအဆင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးစနစ်တစ်ရပ်ဆီသို့ ခြေလှမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များက ကြာရှည်ထိန်းသိမ်းမှု၊ အတင်းအကျပ်နေရပ်ပြန်ပို့မှုနှင့် ဒုက္ခသည်များ၏ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်အလွဲသုံးစားပြုမှုတို့မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်မည့် အာမခံချက်များထားရှိရန် တောင်းဆိုထားသည်။ (UNHCR Malaysia; Human Rights Watch)
မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ခိုင်မာသော တရားဝင်နေထိုင်ခွင့်မရှိဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်လာခဲ့သည့် ရိုဟင်ဂျာများအတွက် ပထမဆုံးလူ ၇၈ ဦး အသိအမှတ်ပြုခံရမှုသည် အရေးပါသည့် တိုးတက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာနိုင်သည်။
သို့သော် အစီအစဉ်၏ အမှန်တကယ်အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကြောင့် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှ လွတ်မြောက်ခွင့်၊ တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်နှင့် ထိရောက်သော အကာအကွယ်တို့ ရရှိလာခြင်းရှိမရှိအပေါ် မူတည်မည်ဖြစ်သည်။
