တောင်ကုန်းများ ခုတ်ထွင်ခြင်း၊ အားဖြည့် ခိုလှုံရာများနှင့် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်း- ရိုဟင်ဂျာ အိမ်ရာစီမံကိန်းသည် ကော့စ်ဘဇားတွင် အငြင်းပွားမှုအသစ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည်

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သစ်တောဌာန၊ ဒေသခံကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အိမ်ရှင်အသိုင်းအဝိုင်းဝင်များက တောင်ကုန်းများ ခုတ်ထွင်ခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုနှင့် ဒုက္ခသည်အိမ်ရာများ ပိုမိုခိုင်မာလာခြင်း၏ ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှုများအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလာသောကြောင့် ကော့စ်ဘဇားတွင် အငြင်းပွားမှုအသစ်များ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

သစ်တောဌာန အရာရှိများနှင့် ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ ယူကီယာ (Ukhiya) ရှိ ကူတီပါလောင်စခန်း အမှတ် ၄ ၏ တိုးချဲ့ အကွက် E (Extension “E” block) တွင် သံဘောင်များနှင့် ကွန်ကရစ်အခြေခံကြမ်းခင်းများပါရှိသော နှစ်ထပ်ခိုလှုံရာ ၉၀၀ နီးပါးကို တည်ဆောက်နေသည်။ စီမံကိန်းသည် ၈၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပြီးစီးနေပြီဟု သတင်းများထွက်ပေါ်နေသည်။

ဒုက္ခသည်ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် နေရပ်ပြန်ရေးကော်မရှင်နာရုံးနှင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) တို့က အဆောက်အအုံများသည် အာဏာပိုင်များမှ အတည်ပြုထားသော ယာယီ၊ ဘေးအန္တရာယ်ဒဏ်ခံနိုင်သော ခိုလှုံရာများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဒေသခံများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အရာရှိများက အားဖြည့်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်း၊ လမ်းဆောက်လုပ်ခြင်းနှင့် တောင်ကုန်းများ ညှိခြင်းတို့သည် အရေးပေါ် ခိုလှုံရာနေရာ လုပ်ငန်းသည် တဖြည်းဖြည်းနှင့် တစ်ဝက်တစ်ပျက် အမြဲတမ်း အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖြစ်လာခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် ပတ်သက်၍ ပြင်းထန်သော မေးခွန်းများကို ပေါ်ပေါက်စေသည်ဟု ငြင်းခုံကြသည်။

သစ်တောဌာနက သတိပေးမှု ထုတ်ပြန်

ယူကီယာ သစ်တော အရာရှိ အဒုလ် မော်နန် (Abdul Mannan) က ထိုဒေသသည် ယခင်က သစ်တောမြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး တောင်ကုန်းများ ခုတ်လှဲခြင်း၊ လမ်းချဲ့ထွင်ခြင်းနှင့် သစ်ပင်များ ဖျက်ဆီးခြင်းတို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဤသည်မှာ သစ်တောဌာန၏ သီးသန့်မြေဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး စီမံကိန်းအကြောင်း သိရှိပြီးနောက် ဌာနက ကန့်ကွက်ခဲ့သော်လည်း စခန်းဧရိယာအတွင်း လုပ်ငန်းများကို တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သုတေသီများက ရိုဟင်ဂျာများ ဝင်ရောက်လာမှုသည် ကော့စ်ဘဇား (Cox’s Bazar) တွင် အဓိက ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ ဖိအားများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ကြောင်း ကြာမြင့်စွာကတည်းက သတိပေးခဲ့ကြသည်။ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွင်း ထိခိုက်ခံရသော ဒေသတွင် သစ်တောဧရိယာ ၉.၅၈ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသွားပြီး အခြေချနေထိုင်ရာ ဧရိယာ ၈.၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ဘဏ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဝင်ရောက်လာချိန်မှစ၍ ဒုက္ခသည် တစ်သန်းနီးပါးကို လက်ခံထားသည့် ကော့စ်ဘဇား (Cox’s Bazar) ရှိ ရိုဟင်ဂျာစခန်းများ အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ သစ်တောဆုံးရှုံးမှုကိုလည်း စစ်ဆေးခဲ့သည်။

အစိုးရ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများသည် ချဲ့ကားပြောဆိုနေသည်ဟု ဆိုသည်

ဒုက္ခသည်ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် နေရပ်ပြန်ရေးကော်မရှင်နာ မိုဟာမက် မီဇာနူရာမန်က အဆောက်အအုံများသည် အမြဲတမ်းဖြစ်သည်ဟူသော ပြောဆိုချက်များကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ခိုလှုံရာများသည် ၂၀၂၁-၂၂ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးဌာနပေါင်းစုံကော်မတီမှ အတည်ပြုထားသော ဒီဇိုင်းကို လိုက်နာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကွန်ကရစ်ကြမ်းခင်းများကို မြေပြင်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်ထားရှိခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက်သာ အသုံးပြုနေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် တောင်ကုန်းများ ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော လုပ်ငန်းများကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အစိုးရ၏ ရပ်တည်ချက်သည် ခက်ခဲသော ဟန်ချက်ညီမှုတစ်ခုကို ထင်ဟပ်စေသည်- ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် နိုင်ငံအတွင်း ရိုဟင်ဂျာများ ရှိနေခြင်းသည် ယာယီသာဖြစ်ကြောင်း ထိန်းသိမ်းနေစဉ် ဒုက္ခသည်များအတွက် ဘေးကင်းရေးအခြေအနေများကို တိုးတက်စေလိုသည်။

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR)သည် ခိုလှုံရာဒီဇိုင်းကို ကာကွယ်သည်

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) က ခိုလှုံရာများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရှုပ်ထွေးဆုံး ဒုက္ခသည်စခန်းများထဲမှ တစ်ခုတွင် ဘေးအန္တရာယ်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ကို မြှင့်တင်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အေဂျင်စီက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာခိုလှုံရာများကို ယာယီအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ဒုက္ခသည်များသည် ကော့စ်ဘဇားနှင့် ဘာဆန်ချားရှိ အလွန်ကျပ်တည်းသော စခန်းများတွင် နေထိုင်ကြသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) ၏ အဆိုအရ အဆောက်အအုံအသစ်များသည် ဝါး၊ ပလတ်စတစ်ပြားများနှင့် ဖြုတ်တပ်နိုင်သော သံမဏိပိုက်များကို အသုံးပြုထားပြီး လိုအပ်ပါက ဖြုတ်တပ်နိုင်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေး၍ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း (IOM) နှင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) တို့ ပူးပေါင်းဦးဆောင်သော ရိုဟင်ဂျာတုံ့ပြန်မှု၏ Shelter-CCCM ကဏ္ဍသည် အရေးပေါ်ပြင်ဆင်မှု၊ ရာသီဥတုလိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စခန်းစီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းတို့ကို ဦးစားပေးသည်။

ဒေသခံအစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (NGO) နှင့် နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (INGO) မေးခွန်းများ

အငြင်းပွားဖွယ်ရာသည် စခန်းစီမံကိန်းရေးဆွဲရာတွင် ဒေသခံအစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (NGO) နှင့် နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (INGO) များ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်သည့် တင်းမာမှုများကိုလည်း မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။

ရိုဟင်ဂျာမိသားစုများသည် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများ၊ မုတ်သုံမိုးများ၊ မြေပြိုမှုများနှင့် မီးလောင်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသောကြောင့် ပိုမိုခိုင်မာသော အမိုးအကာများ လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာအေဂျင်စီများက ငြင်းခုံကြသည်။ မကြာသေးမီက အစီရင်ခံစာများအရ မီးလောင်မှုများသည် ကော့စ်ဘဇားရှိ အမိုးအကာများကို ဆက်လက်ပျက်စီးစေပြီး မိသားစုများကို ရွှေ့ပြောင်းပေးနေကြောင်း ပြသနေပြီး ပိုမိုဘေးကင်းသော အမိုးအကာစနစ်များ လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။

သို့သော် ဒေသခံ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (NGO) များနှင့် ရပ်ရွာစောင့်ကြည့်သူများသည် အဓိက အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နိုင်ငံတကာ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ (INGO) များနှင့် အလှူရှင်များ၏ ဦးစားပေးမှုများက ပုံဖော်ပေးသည်ဟု မကြာခဏ ညည်းညူကြပြီး ဒေသခံသရုပ်ဆောင်များနှင့် အိမ်ရှင်ရပ်ရွာများသည် ဩဇာအကန့်အသတ်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အထူးသဖြင့် စီမံကိန်းများတွင် မြေယာ၊ သစ်တောများ၊ လမ်းများ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်းတည်ဆောက်ပုံများ ပါဝင်သည့်အခါ မယုံကြည်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့သည်။

အိမ်ရှင်ရပ်ရွာဆန့်ကျင်မှု တိုးပွားလာခြင်း

ဒေသခံခေါင်းဆောင်များက ပိုမိုခိုင်မာသော အမိုးအကာများသည် စခန်းများကို ပိုမိုအမြဲတမ်းပုံပေါ်စေခြင်းဖြင့် နေရပ်ပြန်ပို့ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို အားနည်းစေနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပလောင်ခါလီပြည်ထောင်စုကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ M Gafuruddin Chowdhury က ဆောက်လုပ်ရေးကို စိုးရိမ်စရာအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး ခိုင်မာသော အခြေခံအဆောက်အအုံသည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များအတွက် အမြဲတမ်းအခြေချနေထိုင်ရန် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖန်တီးပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကီယာ နှင့် တဲခ်နဖ် ရှိ အိမ်ရှင်အသိုင်းအဝိုင်းများသည် မြေယာဆုံးရှုံးမှု၊ သစ်တောပြုန်းတီးမှု၊ နေထိုင်စရိတ်မြင့်မားမှု၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများနှင့် ဒေသခံအရင်းအမြစ်များအပေါ် ယှဉ်ပြိုင်မှုတို့ကြောင့် ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီးဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းအကဲဖြတ်ချက်များအရ ဒုက္ခသည်ဦးရေသည် ယူကီယာ ရှိ အိမ်ရှင်အသိုင်းအဝိုင်းများထက် သိသိသာသာ များပြားနေပြီး လူမှုရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဖိစီးမှုများကို အဓိကဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

KPN ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်

ခိုလှုံရာနေရာအငြင်းပွားမှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာပြဿနာတစ်ခုသာမကပါ။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများနှင့် အလှူရှင်ထောက်ပံ့ထားသော အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများအတွက် နိုင်ငံရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဒုက္ခသည်များအတွက် ပိုမိုခိုင်မာသောခိုလှုံရာများသည် မုန်တိုင်းများ၊ မီးလောင်မှုများနှင့် မြေပြိုမှုများမှ ကာကွယ်မှုကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ အိမ်ရှင်အသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် တူညီသောဖွဲ့စည်းပုံများသည် ရေရှည်ရိုဟင်ဂျာရှိနေခြင်းကို ညွှန်ပြနေပုံရသည်။ အစိုးရအတွက်၊ ဤစီမံကိန်းသည် ယာယီခိုလှုံရာနေရာနှင့် ပိုမိုမလုံခြုံသောစခန်းအခြေအနေများတွင် လူတစ်သန်းနီးပါးကို အသက်ရှင်နေစေရန် လက်တွေ့လိုအပ်ချက်ကြား ပဋိပက္ခကို ဖော်ထုတ်သည်။

အာဏာပိုင်များ၊ ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများ၊ ဒေသခံအစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အိမ်ရှင်အသိုင်းအဝိုင်းများသည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများကို မတိုးတက်စေပါက၊ ခိုလှုံရာစီမံကိန်းများသည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကာကွယ်မှုအတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည့်တိုင် လူထု၏ မယုံကြည်မှုကို ဆက်လက်နက်ရှိုင်းစေနိုင်သည်။