“လွတ်မြောက်ရန် ငွေပေးရ”: ဘူးသီးတောင်မှ ထွက်ပြေးလာသော ရိုဟင်ဂျာများသည် ငွေညှစ်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စနစ်တကျ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရ

ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တိုးပွားလာသော ဖိနှိပ်မှုများမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးစားနေသော ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများသည် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များကို ဖြတ်သန်းရန် ငွေအမြောက်အမြား ပေးဆောင်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံနေရကြောင်း ဒေသတွင်းရှိ ရပ်ရွာသတင်းရင်းမြစ်များမှ စုဆောင်းရရှိသော ထွက်ဆိုချက်များအရ လူကုန်ကူးသူများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးရန် ၎င်းတို့၏ အခက်အခဲများကို အသုံးချနေကြောင်း ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရသည်။

ရခိုင်တပ်မတော် (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော ဒေသများတွင် ကန့်သတ်ချက်များ၊ အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းခံရခြင်းနှင့် စီးပွားရေးဖိအားများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့၏ ရွာများမှ ထွက်ခွာရန် ကြိုးစားနေသော ရိုဟင်ဂျာမိသားစု အရေအတွက် တိုးပွားလာနေကြောင်း ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မှ ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။

ဘူးသီးတောင်မှ မောင်တောမြို့နယ် နယ်စပ်ခရိုင်သို့ ခရီးသွားရန် ကြိုးစားနေသော ရိုဟင်ဂျာများသည် ဆက်လက်သွားလာခွင့်မရမီ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် သိသာထင်ရှားသော “အခကြေးငွေ” ပေးဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။

လွတ်လပ်မှုအပေါ် ပေးဆောင်ရမည့် အခကြေးငွေ

မောင်တောသို့ မော်တော်ယာဉ်ဖြင့် ပို့ဆောင်ခံရသော ရိုဟင်ဂျာများသည် ယခုအခါ မြို့နယ်ဝင်ပေါက်တွင် လူတစ်ဦးလျှင် ကျပ် ၈၀၀,၀၀၀ ခန့် ပေးဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။

ယခင်က ဘူးသီးတောင်ရှိ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများမှ တစ်ဆင့် ငွေပေးချေမှုများကို ကောက်ခံခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော် မျက်မြင်သက်သေများက ယခုအခါ ငွေကောက်ယူရာနေရာကို မောင်တောမြို့၏ ဝင်ပေါက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထားပြီး ထိုနေရာမှတစ်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းရန် ကြိုးစားသူများကို စစ်ဆေးပြီး တရားစွဲဆိုနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

လိုအပ်သော အခကြေးငွေကို မပေးဆောင်ဘဲ ပို့ဆောင်ခံရသူများသည် ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ခံရနိုင်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။

ရပ်ရွာသတင်းရင်းမြစ်များက အခကြေးငွေဖွဲ့စည်းပုံကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်-

• • • • အသက် ၁၀ နှစ်နှင့်အထက် လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် ၈၀၀,၀၀၀ ကျပ်
      • အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေးများအတွက် ၅၀၀,၀၀၀ ကျပ်
      • ကလေးငယ်များနှင့် နို့စို့ကလေးငယ်များကို ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးထားကြောင်း သိရှိရသည်။

အလွန်အမင်း ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ရုန်းကန်နေရသော ရိုဟင်ဂျာမိသားစုများစွာအတွက် ကုန်ကျစရိတ်သည် လပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝင်ငွေကို ကိုယ်စားပြုပြီး အိမ်ထောင်စုအချို့သည် ထွက်ပြေးရန်အတွက် ပစ္စည်းများကို ရောင်းချခြင်း သို့မဟုတ် ငွေချေးခြင်းများကို ပြုလုပ်စေသည်။

လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ

အဓိကဝင်ပေါက်ငွေပေးချေမှုအပြင်၊ ရိုဟင်ဂျာခရီးသွားများသည် ဘူးသီးတောင်နှင့် မောင်တောကြားရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များစွာတွင် အပိုအခကြေးငွေများ ပေးဆောင်ရကြောင်း သတင်းများရရှိသည်။

ဒေသခံများက အနည်းဆုံး ငွေပေးချေမှုများ တောင်းဆိုသည်ဟု ဆိုသော စစ်ဆေးရေးဂိတ် သုံးခုကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်-

• • • • ဘူးသီးတောင် ဗျူဟာစစ်ဆေးရေးဂိတ်
      • ခြောက်မိုင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်
      • သုံးမိုင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်

ဤနေရာတစ်ခုစီတွင် ခရီးသွားများသည် တစ်ဦးလျှင် ၅၀,၀၀၀ ကျပ် ပေးဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေသည်။

ဤအခကြေးငွေများကို ခရီးသွားလာနေသော အရပ်သားများထံမှပင် ကောက်ခံပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတစ်ဝှမ်းရှိ ရိုဟင်ဂျာများ သွားလာမှုကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ကန့်သတ်ထားရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားခဲ့သည်။

စီးပွားရေးထိန်းချုပ်မှုစနစ်

စစ်ဆေးရေးဂိတ်ငွေပေးချေမှုများအပြင်၊ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို ပစ်မှတ်ထားသော အခွန်ကောက်ခံမှုမူဝါဒအသစ်များ မိတ်ဆက်ခြင်းကိုလည်း ဒေသခံများက ပြောကြသည်။

ကျေးရွာသတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့မှစ၍ အာရကန်တပ်မတော်၏ အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆက်စပ်နေသော အခွန်ကောက်ခံသူများသည် ရိုဟင်ဂျာအိမ်ထောင်စုများထံမှ လစဉ်အခွန်ငွေပေးချေမှုများကို ကောက်ခံလျက်ရှိသည်။

အစီရင်ခံထားသော အခွန်နှုန်းထားများမှာ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

• • • • တဲအိမ်ငယ်များအတွက် ၃,၀၀၀ ကျပ်
      • အိမ်အသင့်အတင့်များအတွက် ၅,၀၀၀ ကျပ်
      • အိမ်ကြီးများအတွက် ၁၀,၀၀၀ ကျပ်

ဤအခွန်များကို လစဉ်ပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးအခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော အသိုင်းအဝိုင်းများအပေါ် ဖိအားများ ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရိုဟင်ဂျာရွာလူကြီးတစ်ဦးက ဤစနစ်ကို မကြုံစဖူးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ယခင်အစိုးရများခေတ်မှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့အိမ်တွေအတွက် အခွန်ဆောင်စရာမလိုခဲ့ပါဘူး” ဟု ရိုဟင်ဂျာရွာလူကြီးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ မြေခွန်နဲ့ တစ်ခါတလေ ဆိုင်ခွန်တွေ ပေးဆောင်ခဲ့ရပေမယ့် အခုတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့အိမ်တွေအတွက်ပါ နေရာအနှံ့ကနေ အခွန်ဆောင်နေရပါတယ်”

ရွာသားအချို့က စနစ်သစ်သည် ဘေးဖယ်ခံထားရသော လူနည်းစုအပေါ် ချမှတ်ထားသော အာဏာရှင်ဆန်သည့် အခွန်ကောက်ခံမှုများနှင့် ဆင်တူသည်ဟု စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ တိုးပွားလာနေကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကြားတွင် တိုးပွားလာနေသော စိတ်ပျက်အားငယ်မှု

ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်းတစ်ဝှမ်းရှိ ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများကို ထိခိုက်စေသော မလုံခြုံမှုဆိုင်ရာ ချုပ်ချယ်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာချိန်တွင် ယခုလို အစီရင်ခံစာများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ဘူးသီးတောင်ရှိ ရိုဟင်ဂျာရွာများသည် အောက်ပါတို့ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားကြသည်-

• • • • ရွာများမှ အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းခံရခြင်း
      • အတင်းအကျပ် ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း
      • သွားလာမှုအပေါ် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များ
      • လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသို့ အတင်းအကျပ် စုဆောင်းခြင်းဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များ

လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်သူများက ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် အရပ်သားများကို ပုံမှန်မဟုတ်သော ရွှေ့ပြောင်းမှုလမ်းကြောင်းများဆီသို့ တွန်းပို့သည့် အတင်းအကျပ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးပေးသည်ဟု သတိပေးကြသည်။

လူကုန်ကူးသူများသည် ဤမျှော်လင့်ချက်မဲ့မှုကို အခွင့်ကောင်းယူကာ ငွေကြေးအမြောက်အမြားအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ အန္တရာယ်ရှိသော ခရီးများအား ကမ်းလှမ်းနေကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်နေသည်။

ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးအတွက် သက်ရောက်မှုများ

ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ အခြေအနေသည် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှုအတွက် သိသာထင်ရှားသော အကျိုးဆက်များ ရှိနိုင်ကြောင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများက သတိပေးသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများအတွင်း နယ်မြေလွှမ်းမိုးမှုကို တိုးချဲ့ခဲ့သော ရက္ခိုင့်တပ်မတော်သည် ၎င်း၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ ဒေသများတွင် ပြိုင်တူအုပ်ချုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံများကို တည်ထောင်ထားသည်။ အဆိုပါအဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ခုခံလှုပ်ရှားမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာ၏ တရားဝင်မှုကို ရှာဖွေနေသော်လည်း ဝေဖန်သူများက ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများအပေါ် ဆက်ဆံပုံသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ဆိုကြသည်။

လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက ရိုဟင်ဂျာလှုပ်ရှားမှုနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်မှုများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ကန့်သတ်ချက်များသည် ရိုဟင်ဂျာလူနည်းစုများအပေါ် ရေရှည်ဖယ်ထုတ်မှုနှင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုပုံစံများကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း ငြင်းခုံနေကြသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အပေါ် ဖိအား

ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများကို ပြန်လည်နေရာချထားမှု တစ်စုံတစ်ရာသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်စခန်းတည်ရှိရာ ကော့စ်ဘဇားရှိ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လုပ်ငန်းများအပေါ် နောက်ထပ်ဖိအားများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်တပ်၏ နှိမ်နင်းမှုအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုလှိုင်းများမှ ထွက်ပြေးပြီးနောက် အရှေ့တောင်ပိုင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တစ်လွှားရှိ စခန်းများတွင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ၁.၄သန်းကျော် နေထိုင်နေကြပြီဖြစ်သည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းသည် ဒုက္ခသည်အသစ်များ စီးဝင်လာစေနိုင်ပြီး ဘေးကင်းလုံခြုံသော၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော နေရပ်ပြန်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ရရှိရန် ရည်ရွယ်သည့် သံတမန်ရေးကြိုးပမ်းမှုများကို ရှုပ်ထွေးစေနိုင်ကြောင်း လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက သတိပေးသည်။

နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို တောင်းဆိုခြင်း

လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက အခြေအနေသည် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အခြေအနေများကို နိုင်ငံတကာမှ ပိုမိုစောင့်ကြည့်ရန် အရေးတကြီးလိုအပ်ကြောင်း ပေါ်လွင်စေသည်ဟု ဆိုကြသည်။

အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တာဝန်ခံမှုနှင့် အကာအကွယ်ပေးရေးယန္တရားများမရှိပါက ရိုဟင်ဂျာအသိုင်းအဝိုင်းများသည် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၊ စီးပွားရေးအမြတ်ထုတ်မှုနှင့် စနစ်တကျခွဲခြားဆက်ဆံမှုကြားတွင် ပိတ်မိနေနိုင်ကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက အလေးပေးပြောကြားကြသည်။

သို့သော် ဘူးသီးတောင်ရွာများတွင် နေထိုင်ဆဲ ရိုဟင်ဂျာမိသားစုများစွာအတွက်မူ အကျပ်အတည်းသည် အလွန်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စဖြစ်သည်။

ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ရှင်းပြခဲ့သည့်မှာ-

“လူတွေက သူတို့အိမ်ကနေ ထွက်ချင်လို့ ထွက်သွားကြတာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့မှာ ရွေးချယ်စရာမရှိဘူးလို့ ခံစားရလို့ ထွက်သွားကြတာပါ။”